Λευκωσία: Οδικό χάρτη για τις ρυθμίσεις των «κόκκινων» δανείων εφαρμόζουν οι μνημονιακές χώρες δείχνοντας πώς πρέπει να κινηθούν υπερχρεωμένα νοικοκυριά, άνεργοι αλλά και όσοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους για την αποπληρωμή των δανείων τους.
Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, με βάση την έρευνα του «Φ», τι παρουσιάζει ο Κώδικας Δεοντολογίας άλλων κεντρικών τραπεζών και με ποιο τρόπο επιχειρείται να ρυθμιστεί το θέμα των προβληματικών δανείων προς ανακούφιση των δανειοληπτών και βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών.Ευνοϊκές ρυθμίσεις για τη ρύθμιση των ήδη «κόκκινων» δανείων ή και όσων κινδυνεύουν να γίνουν προβλέπει το σχέδιο του Κώδικα Δεοντολογίας που έδωσε στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος. Μεταξύ των άλλων προβλέπεται η καταβολή μικρότερης δόσης, μείωση του επιτοκίου, περίοδος χάριτος, προσωρινή αναβολή πληρωμής των δόσεων, επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής. Επίσης, προβλέπεται και η διαμονή στο σπίτι που έχει αποκτηθεί με στεγαστικό, έναντι ενοικίου.
Συγκεκριμένα, προβλέπονται τρεις κατηγορίες ρυθμίσεων: Βραχυπρόθεσμες λύσεις ρύθμισης (η διάρκεια δεν ξεπερνά τα 5 χρόνια). Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται: Πληρωμή μόνο τόκων κατά τη διάρκεια βραχυπρόθεσμης περιόδου, μειωμένη καταβολή τοκοχρεολυτικής δόσης κατά τη διάρκεια βραχυπρόθεσμης περιόδου, περίοδος χάριτος, αναβολή πληρωμής δόσης ή δόσεων, τακτοποίηση του υπολοίπου που βρίσκεται σε καθυστέρηση και κεφαλαιοποίηση καθυστερήσεων.
Μακροπρόθεσμες λύσεις ρύθμισης: Πρόκειται για λύσεις που η διάρκειά τους υπερβαίνει την πενταετία και περιλαμβάνουν: Μόνιμη μείωση του επιτοκίου ή του συμβατικού περιθωρίου, αλλαγή τύπου επιτοκίου (για παράδειγμα από κυμαινόμενο σε σταθερό), παράταση της διάρκειας αποπληρωμής.
«Σπάσιμο» του δανείου στα δύο: Το πρώτο μέρος είναι με εμπράγματη εξασφάλιση, και για το οποίο ο δανειολήπτης πληρώνει δόση. Στο δεύτερο μέρος που είναι το υπόλοιπο του δανείου, δεν υπολογίζονται τόκοι για χρονικό διάστημα που θα συμφωνηθεί με την τράπεζα. Για το ποσό αυτό, ο δανειολήπτης θα επαναξιολογηθεί, αν διορθωθούν τα οικονομικά του ή θα κληθεί να βάλει άλλο ακίνητο υποθήκη. Πρόσθετη εξασφάλιση από τον δανειολήπτη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης λύσης ρύθμισης. Δηλαδή να προσφέρει άλλα περιουσιακά στοιχεία ως εγγύηση.
Λειτουργική αναδιάρθρωση επιχείρησης: Αφορά επιχειρηματικά δάνεια για τα οποία ο επιχειρηματίας, θα κληθεί να προχωρήσει σε περικοπές δαπανών και κόστους λειτουργίας της επιχείρησής του. Να ανταλλάξει η επιχείρηση χρέος με την είσοδο της τράπεζας σε αντίστοιχο ποσοστό του μετοχικού της κεφαλαίου.
Λύσεις Οριστικής Διευθέτησης: Το τρίτο μοντέλο περιλαμβάνει δραστικές παρεμβάσεις για την οριστική αντιμετώπιση των οφειλών του δανειολήπτη.Ειδικότερα προβλέπει: Εθελοντική παράδοση ενυπόθηκου ακινήτου στο πλαίσιο ευρύτερης ρύθμισης. Μετατροπή σε χρηματοδοτική μίσθωση, με την οποία ο δανειολήπτης μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου στην τράπεζα και υπογράφει μια σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης, για ελάχιστη χρονική διάρκεια που είναι συνήθως τα πέντε χρόνια.
Ρυθμίσεις σε άλλες χώρες
Στην Ιρλανδία έχει καθιερωθεί μια λίστα με τις απαιτούμενες δαπάνες διαβίωσης των νοικοκυριών, είτε αυτά είναι οικογένειες με παιδιά, είτε ζευγάρια, είτε μεμονωμένα άτομα. Έχει γίνει αποδεκτός από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ένας κατάλογος με τα μηνιαία έξοδα για διατροφή, στέγαση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, μόρφωση, ψυχαγωγία, ένδυση, επικοινωνία, ασφαλιστική κάλυψη, θέρμανση, ηλεκτροδότηση κ.λπ.
Έχει ληφθεί υπόψη ένα μέσο αποδεκτό κόστος διαβίωσης των νοικοκυριών (ανάλογα με τα μέλη) και σύμφωνα με αυτό οι τράπεζες και οι δανειολήπτες προχωρούν σε συμφωνίες για τη διευθέτηση των οφειλών.
Η λίστα με τις δαπάνες είναι αδιαμφισβήτητη, καθώς έχει καταρτιστεί με βάση το αρχείο και τις μετρήσεις που κάνει η ιρλανδική Στατιστική Αρχή.
Πέρα από αυτό τον κατάλογο των εξόδων, καθιερώθηκε και η έννοια του «συνεργάσιμου δανειολήπτη». Είναι αυτός, με απλά λόγια, που δεν κρύβει στοιχεία από τις τράπεζες, π.χ. έσοδα, περιουσιακά στοιχεία.
Με τον ορισμό αυτό η κάθε τράπεζα δεν μπορεί να χαρακτηρίζει με αδιαφανή κριτήρια κάποιον δανειολήπτη ως μη συνεργάσιμο και να απορρίπτει a priori σχέδια αναδιάρθρωσης χρεών. Ετσι η τράπεζα υποχρεώνεται να εξετάσει σοβαρά κάθε περίπτωση ξεχωριστά, εφόσον πληρούνται βασικές προϋποθέσεις.
Ετσι, με τον κατάλογο που περιλαμβάνει τις «αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης», καθώς και τα κριτήρια του «συνεργάσιμου δανειολήπτη», οι τράπεζες και τα δανεισμένα νοικοκυριά που αδυνατούν να ανταποκριθούν λόγω της ύφεσης στις δανειακές υποχρεώσεις τους, θα μπορούν να κάτσουν σε ένα τραπέζι και γρήγορα να έλθουν σε έναν συμβιβασμό.
Στην Ιρλανδία και στις άλλες χώρες που εφαρμόζεται το περιγραφόμενο μοντέλο οι τράπεζες υπολογίζουν με βάση το κόστος διαβίωσης τα έξοδα που χρειάζεται μία οικογένεια για να ζήσει και στη συνέχεια ερευνούν και συζητούν με τον δανειολήπτη πώς θα αξιοποιήσουν το εναπομείναν καθαρό εισόδημα.
Σε πάρα πολλές περιπτώσεις στην Ιρλανδία, οι δανειστές προχωρούν ακόμη και σε διαγραφές χρεών, όταν διαπιστώνουν πως ένα δάνειο δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί από τη στιγμή που δεν υπάρχει διαθέσιμο εισόδημα αλλά και ούτε προοπτική δημιουργίας του. Επίσης γίνονται πολλοί διακανονισμοί, σε τέτοιο βαθμό ώστε να μη χάνει η τράπεζα, αλλά και ο δανειολήπτης να βγαίνει ωφελημένος.
Στην Ισπανία προβλέπεται τη μεταβίβαση του ακινήτου στην τράπεζα και τη διαμονή του δανειολήπτη στην κατοικία ως ενοικιαστή για όση περίοδο χρειαστεί μέχρι την αποπληρωμή της οφειλής.
Σύμφωνα με το ισπανικό μοντέλο κατά τη διάρκεια της επίμαχης περιόδου, η κυριότητα του ακινήτου περιέρχεται στην τράπεζα και ο δανειολήπτης - ενοικιαστής μπορεί να την επανακτήσει με την αποπληρωμή του δανείου στο τέλος της περιόδου. Πρόκειται για κάτι σαν την πρακτική πώλησης και επαναμίσθωσης (sales and lease back).
Στην Ισπανία οι τράπεζες και το κράτος συμφώνησαν σε έναν κώδικα ορθών πρακτικών, όπου μετέχουν όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Δικαιούχοι ρύθμισης είναι όσοι έχουν εισόδημα κάτω από το όριο του «κοινωνικού αποκλεισμού».
Μεταξύ άλλων προβλέπεται κι εκεί η χορήγηση περιόδου χάριτος, η επιμήκυνση κ.λπ., ενώ ένα άλλο μέτρο είναι εκείνο που ορίζει πως αν η αξία του ακινήτου έχει πέσει πιο κάτω από εκείνη που αποκτήθηκε, τότε αυτή η διαφορά μοιράζεται ανάμεσα στην τράπεζα και τον δανειολήπτη.
Το έσχατο μέτρο είναι η τράπεζα να κατασχέσει το σπίτι, αλλά να αφήσει τον δανειολήπτη να μείνει για δύο χρόνια έναντι ενοικίου.
Οι διευκολύνσεις που κάνουν οι τράπεζες στην Πορτογαλία είναι η περίοδος χάριτος από 12 έως και 48 μήνες, η επιμήκυνση του δανείου μέχρι τα 50 χρόνια και η μείωση της δόσης στο 45% και στο 50% του μηνιαίου εισοδήματος.
Leasing για προστασία πρώτης κατοικίας
Προς ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την προστασία της πρώτης κατοικίας κα για τις αναδιαρθρώσεις δανείων προχωρά η κυβέρνηση, το οποίο πρέπει να εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο μέχρι το τέλος Μαΐου.
Το πλαίσιο θα θεσπίζει τις κατάλληλες διαδικασίες που άπτονται θεμάτων αφερεγγυότητας νομικών και φυσικών προσώπων.
Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο υπο-ανάθεσης του ρόλου του τραπεζικού διαμεσολαβητή προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αναδιάθρωσης δανείων σε περιπτώσεις ενστάσεων, αλλά και η επίσπευση της νομοθεσίας leasing (μακροχρόνια ενοικίαση) για προστασία της κύριας κατοικίας. Ο δανειζόμενος θα πωλεί την κατοικία του στην τράπεζα και θα την ενοικιάζει πίσω από το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, ίσως και με δυνατότητα επαναγοράς της.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ένα από τα μέτρα που εξετάζονται από την κυβέρνηση είναι η μετατροπή του Τραπεζικού Διαμεσολαβητή σε επόπτη που θα εποπτεύει ομάδα ατόμων στα οποία θα εκχωρηθούν οι εξουσίες και τα καθήκοντα του ιδίου.
Για την προστασία της κύριας κατοικίας τόσο της οικογενειακής όσο και της επιχειρηματικής έχει τεθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο αριθμός εισηγήσεων.
Γράφει: Θεανώ Θειοπούλου
πηγή:philenews.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου