Ρύθμιση δανείων με μπούσουλα

ρύθμιση δανείων εξωδικαστικά ή δικαστικά

Για την καλύτερη κατανόηση των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», αλλά και του «συνεργάσιμου δανειολήπτη», η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή έδωσε στη δημοσιότητα οδηγίες, υπό τη μορφή ερωταπαντήσεων, προκειμένου να γίνουν καλύτερα κατανοητές.

Υπενθυμίζεται ότι οι «εύλογες δαπάνες διαβίωσης» θα χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά από το νέο έτος κατά τη διαπραγμάτευση της τράπεζας με το δανειολήπτη, προκειμένου να υπάρξει ρύθμιση των οφειλών. Ο δανειολήπτης θα διατηρήσει το δικαίωμα να προσφύγει στη Δικαιοσύνη (και στο γνωστό ως νόμο Κατσέλη) αν δεν καταφέρει να έρθει σε συμφωνία με την τράπεζα.

• Τι είναι οι «εύλογες δαπάνες διαβίωσης»;

Οι «εύλογες δαπάνες διαβίωσης» είναι ένας αντικειμενικός τρόπος προσδιορισμού των δαπανών που απαιτούνται για την κάλυψη των βασικών αναγκών των νοικοκυριών.

• Ποιος είναι ο σκοπός του ορισμού «των εύλογων δαπανών διαβίωσης»;

Ο προσδιορισμός των εύλογων δαπανών διαβίωσης συμβάλλει στην οικοδόμηση ενός πνεύματος αμοιβαίας εμπιστοσύνης και διαφάνειας μεταξύ των δανειοληπτών και των πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ένα κοινά αποδεκτό σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της δυνατότητας εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων του οφειλέτη, σύμφωνα με την τρέχουσα οικονομική του κατάσταση.

• Ποιες δαπάνες περιλαμβάνονται στις «εύλογες δαπάνες διαβίωσης»;

Στις εύλογες δαπάνες διαβίωσης περιλαμβάνονται οι δαπάνες για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που καταναλώνονται από τα νοικοκυριά. Οι δαπάνες διαβίωσης ταξινομούνται σε τέσσερις βασικές ομάδες ανάλογα με το πόσο απαραίτητες είναι για τη διαβίωση ενός νοικοκυριού. Συγκεκριμένα οι ομάδες αυτές είναι:

1η ομάδα: αφορά τις πιο βασικές δαπάνες για τη διαβίωση του νοικοκυριού. Στην πρώτη ομάδα περιλαμβάνονται οι δαπάνες για διατροφή, ένδυση και υπόδηση, λειτουργικά έξοδα κατοικίας, μετακίνηση, επισκευή και συντήρηση επίπλων και οικιακού εξοπλισμού, είδη οικιακής κατανάλωσης και ατομικής φροντίδας, ενημέρωση και μόρφωση, υπηρεσίες τηλεφωνίας και ταχυδρομείων, αγαθά και υπηρεσίες υγείας, υπηρεσίες εκπαίδευσης, υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας και οικονομικές υπηρεσίες.

2η ομάδα: περιλαμβάνει επιπλέον δαπάνες εστίασης.

3η ομάδα: περιλαμβάνει επιπλέον διαρκή αγαθά και συσκευές.

4η ομάδα: περιλαμβάνει επιπλέον δαπάνες για κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και καπνού, αεροπορικές μετακινήσεις, τουριστικές υπηρεσίες και υπηρεσίες αναψυχής, πολιτισμού και αθλητισμού. Στον υπολογισμό των εύλογων δαπανών διαβίωσης λαμβάνονται υπόψη επίσης έξοδα που σχετίζονται με κοινωνικές υπηρεσίες που παρέχονται από το κράτος (δηλαδή εθνικού συστήματος υγείας, δημόσια σχολεία κ.λπ.) και εξαιρούνται εναλλακτικές επιλογές που παρέχονται από τον ιδιωτικό τομέα, καθώς και αγορές πολυτελείας.

• Θεωρούνται «εύλογες» οι δαπάνες και των τεσσάρων ομάδων;

Οι τέσσερις ομάδες αποτελούν τέσσερα καταναλωτικά πρότυπα όπως καταγράφονται από τα επίσημα στοιχεία της ΕΟΠ. Είναι προφανές ότι όσο «ανεβαίνουμε» ομάδα τόσο μειώνεται η σημαντικότητα των δαπανών οι οποίες μπορούν είτε να περιοριστούν είτε να αναβληθούν για αργότερα. Σε κάθε περίπτωση, κάθε νοικοκυριό αντιμετωπίζεται ως μια ξεχωριστή περίπτωση με διαφορετικές ανάγκες. Γι' αυτό και ο προσδιορισμός των εύλογων δαπανών θα γίνεται σε εξατομικευμένη βάση.

• Οταν υπάρχουν ιδιάζουσες συνθήκες σ' ένα νοικοκυριό λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό των εύλογων δαπανών διαβίωσης;

Στις περιπτώσεις των νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες καταστάσεις, οι δαπάνες διαβίωσης προσαυξάνονται και προσαρμόζονται στις ανάγκες του νοικοκυριού. Στις περιπτώσεις αυτές συγκαταλέγονται, ενδεικτικά, άτομα με χρόνιες ασθένειες, με φυσικές ή διανοητικές αναπηρίες, με προβλήματα υγείας που απαιτούν ιδιαίτερη φαρμακευτική θεραπεία ή χειρουργείο, άτομα που καταβάλλουν διατροφή και γενικά σταθερά ετήσια έξοδα τα οποία αντικειμενικά δεν μπορούν να μειωθούν.

• Στον υπολογισμό των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» λαμβάνεται υπόψη η οικογενειακή κατάσταση/η σύνθεση του νοικοκυριού;

Οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης προσαυξάνονται σημαντικά ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, π.χ. οικογένειες με παιδιά ή εξαρτώμενα μέλη, που αποτελούν και την πλειονότητα των δανειοληπτών.

• Στα ποσά των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» συμπεριλαμβάνονται και οι δαπάνες για την εξασφάλιση στέγασης (δόση του στεγαστικού δανείου για τους δανειολήπτες ή το καταβαλλόμενο μίσθωμα για τους ενοικιαστές);

Στο καλάθι των εύλογων δαπανών διαβίωσης δεν προσμετρώνται οι δόσεις δανείου για τους δανειολήπτες, και αντίστοιχα το ενοίκιο για τους ενοικιαστές, καθώς οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης αναφέρονται στα υπόλοιπα έξοδα που χρειάζεται ένα νοικοκυριό. Συνεπώς για όσους καταβάλλουν ενοίκιο, στα παραπάνω ποσά προστίθεται το ποσόν του ενοικίου για την εξασφάλιση πρώτης κατοικίας με βάση τα προσκομισθέντα αποδεικτικά στοιχεία.

• Στα ποσά των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» συμπεριλαμβάνονται και οι φορολογικές υποχρεώσεις των νοικοκυριών;

Τα ποσά των εύλογων δαπανών διαβίωσης αναφέρονται μόνο στα έξοδα που χρειάζεται ένα νοικοκυριό για την αγορά καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών και όχι στις φορολογικές υποχρεώσεις των νοικοκυριών. Κατά συνέπεια μπορούν να συσχετιστούν μόνο με τα καθαρά εισοδήματα μετά την αφαίρεση των φόρων (όπως προκύπτουν στο εκκαθαριστικό σημείωμα της Εφορίας).

• Το πιστωτικό ίδρυμα είναι υποχρεωμένο να προχωρεί σε ρύθμιση της οφειλής, λαμβανομένων υπόψη των «εύλογων δαπανών διαβίωσης»;

Το πιστωτικό ίδρυμα μέχρι σήμερα δεν ελάμβανε υπόψη έναν αντικειμενικό προσδιορισμό ύψους των δαπανών του οφειλέτη, με αποτέλεσμα να είναι δυσχερής η παροχή ρυθμίσεων χωρίς δικαστική συνδρομή. Με την εισαγωγή του ορισμού των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», παρέχεται άμεσα η δυνατότητα στα δύο μέρη να προβούν σε μια κοινά αποδεκτή λύση, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Μετά την 1η.1.2015 και όταν ο υπό διαβούλευση Κώδικας Δεοντολογίας των τραπεζών τεθεί σε ισχύ, τα πιστωτικά ιδρύματα θα είναι υποχρεωμένα να λαμβάνουν υπόψη τις «εύλογες δαπάνες διαβίωσης», προκειμένου να αξιολογούν τη δυνατότητα του κάθε δανειολήπτη να εξυπηρετεί τα δάνειά του, και ανάλογα να προβαίνουν σε υποβολή πρότασης ρύθμισης κατά τα προβλεπόμενα στον κώδικα.

• Μετά την εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας ποια στοιχεία θα αξιολογεί το πιστωτικό ίδρυμα κατά τη διαδικασία αξιολόγησης της δυνατότητας αποπληρωμής;

Την οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη, το συνολικό ύψος και τη φύση των χρεών του δανειολήπτη, την τρέχουσα ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη, το ιστορικό οικονομικής συμπεριφοράς του δανειολήπτη και την προβλεπόμενη και αναμενόμενη ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο των εύλογων δαπανών διαβίωσης.

• Θα συνεχίσει να ισχύει ο ν. 3869/2010 όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4161/2013;

Σε κάθε περίπτωση, διατηρείται το δικαίωμα προσφυγής του οφειλέτη στο ν. 3869/2010, όπως τροποποιήθηκε από το ν. 4161/2013, αν πληρούνται οι προϋποθέσεις υπαγωγής, και η διευθέτηση της οφειλής θα προσδιοριστεί δικαστικά.

Οσο λιγότερα εισοδήματα τόσο περισσότερες πιθανότητες

• Πού και με ποιον τρόπο θα εφαρμόζεται ο ορισμός των «εύλογων δαπανών διαβίωσης»;

Ο οφειλέτης, που θέλει να ρυθμίσει τις οφειλές του με ένα πιστωτικό ίδρυμα, μπορεί να υπολογίσει τις δαπάνες του βάσει των προσφερόμενων «εύλογων δαπανών διαβίωσης», να κρίνει ποιες αποτελούν προτεραιότητα για το δικό του νοικοκυριό και να αφαιρέσει πιθανώς δαπάνες που δεν τον αφορούν, προκειμένου να μπορέσει να εξυπηρετήσει τις δανειακές του υποχρεώσεις. Το πιστωτικό ίδρυμα, από την πλευρά του, πρέπει να αξιολογεί τις δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη συγκριτικά με τα εισοδήματά του. Είναι προφανές ότι όσο χαμηλότερα είναι τα εισοδήματα του οφειλέτη σε σύγκριση με τις «εύλογες δαπάνες διαβίωσης» τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να μην μπορεί να εξυπηρετεί το δάνειό του, με αποτέλεσμα να κρίνεται απαραίτητη η εύρεση μιας κοινά αποδεκτής και βιώσιμης λύσης.

πηγή:enet.gr